Nasze SICIENKO - wieści, komentarze, zdjęcia, informator gminny, ogłoszenia - Gmina Sicienko
Autor: rodzic

Właśnie wróciłam z sołeckich Mikołajek, było bardzo sympatycznie. Dzieciaki zachwycone, wyszalały się na całego. Mikołaj bardzo hojny. Dziękuję!
Ilość odwiedzin: 246217
Ilość wywołań: 458412
Stronę przegląda: 5 użytkowników
Strona powstała 18 lutego 2010, 2853 dni temu

[Animacja1]

Część III. Czy wygrał ktoś kiedyś z urzędem? – czyli jakie są nasze podstawowe prawa

Z poprzednich części poradnika dowiedziałeś jak być skutecznym oraz z kim rozmawiać, aby załatwić swoją sprawę urzędową. Tym razem dowiesz się jakie są twoje fundamentalne prawa, z których możesz skorzystać w kontaktach ze swoim urzędem.
Podstawowym aktem prawnym opisującym twoje prawa jest konstytucja. W PRL-u konstytucja (zwana konstytucją lipcową) była martwym aktem prawnym. Uznawała państwo za wartość najwyższą, jednocześnie nie zapewniając obywatelowi ochrony przed tym wszechwładnym państwem. Urzędników w tym okresie obowiązywało tzw. prawo powielaczowe (nazwane tak od powielaczy ministerialnych kopiujących setki, często wzajemnie sprzecznych, zarządzeń).
Obecnie obowiązująca konstytucja ( z 6 kwietnia 1997r.) daje ci szereg praw, które możesz wykorzystywać podczas kontaktów z przedstawicielami władzy. Oto niektóre z nich:

1. Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa (art. 7 konstytucji).

     Jeżeli urzędnik czegoś żąda od ciebie musi udowodnić, że ma do tego prawo. Niestety życie pokazuje, że nie zawsze to robi. Bywa, że wykorzystuje twoją niewiedzę i żąda od ciebie np. pięciu dodatkowych dokumentów, od tak na wszelki wypadek. W takich sytuacjach masz prawo żądać podania konkretnej podstawy prawnej (najlepiej na piśmie), a jeżeli tego nie zrobi domagaj się załatwienia sprawy w oparciu o już przedstawione dokumenty, bądź interweniuj u jego zwierzchnika.
    Na marginesie wspomnę, że kilka lat temu, gdy udałem się z żoną do siedziby naszej dzielnicy Warszawa Targówek w celu „wymeldowania rodziny”. Pani zajmująca się ewidencją ludności zażyczyła sobie zobaczenia całej naszej rodziny tj. wraz z trójką dzieci (na szczęście nie wiedziała, że mamy jeszcze kota). Dopiero po naszym żądaniu, aby przedstawiła nam ten wymóg na piśmie zmieniła zdanie.


2. Zapewnia się nienaruszalność mieszkania. Przeszukanie mieszkania, pomieszczenia lub pojazdu może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w ustawie i w sposób w niej określony (art. 50 konstytucji).

    Ta ustawą jest kodeks postępowania karnego, który mówi że „przeszukania mieszkania można dokonać na mocy decyzji prokuratora lub sądu, a jedynie w sprawach nie cierpiących zwłoki policja lub inny uprawniony organ może tego dokonać bez decyzji (którą musi i tak dostarczyć w terminie do 7 dni od dnia przeszukania).
    Jeżeli zatem bladym rankiem zapuka ktoś do twoich drzwi, a w wizjerze nie odnajdziesz twarzy uśmiechniętego listonosza lub swojej uroczej sąsiadki, lecz np. inspektora budowlanego, wiedz że nie musisz go wpuszczać do mieszkania (zgodnie ze staropolskim przysłowiem „szlachcic na zagrodzie równy wojewodzie”).

3. Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne (art. 61 ust. 1 konstytucji).


    Na mocy powyższego artykułu masz prawo przeglądać, odpisywać i kopiować dokumenty urzędowe. Możesz również jako widź przysłuchiwać się obradom sesji rady gminy (wraz z możliwością ich nagrywania). Jak wygląda praktyka? Ano różnie. Najczęściej są z tym problemy. Władza (pomimo, iż zazwyczaj nie ma podstaw do obaw) jest niechętna do dzielenia się informacją.
Najczęściej spotkasz się z próbą grzecznej odmowy udostępnienia dokumentu i usłyszysz: „z przykrością muszę odmówić bo są to informacje poufne” lub „ustawa o ochronie danych mi na to nie pozwala”. Czasami jednak spotkasz się z mniej grzeczną reakcją urzędnika i usłyszysz: „a po co to pani wiedzieć, sądzi pani że my tu kradniemy te pieniądze” (zazwyczaj na to pytanie urzędnik nie oczekuje szczerej odpowiedzi, więc lepiej pomiń je milczeniem).
    I co wtedy zrobisz? Prawidłowa odpowiedź powinna brzmieć: NIE DAM SIĘ ZBYĆ!
Wiedz, że dokumenty są poufne (niejawne) tylko wtedy, gdy nadano im klauzule niejawności W urzędzie gminy nie stanowią one nawet 1% wszystkich dokumentów, więc ryzyko że akurat poprosisz o taki dokument jest bardzo nikłe. Natomiast ochrona danych osobowych nie zakazuje udostępniania jakichkolwiek informacji na temat osób. Informacja która ciebie interesuje może być przygotowana w taki sposób by nie zawierała chronionych danych osobowych (pamiętaj też, że ochrona ta nie dotyczy firm lub instytucji).
    Jeżeli zatem potrzebujesz jakiejś informacji będącej w posiadaniu twojej gminy, masz prawo ją uzyskać i nie musisz się tłumaczyć do czego ją chcesz wykorzystać. Wniosek taki możesz napisać sam na podstawie poniższego wzoru lub możesz wykorzystać gotowe wzory znajdujące się na stronach internetowych niektórych urzędów.
 

WZÓR WNIOSKU

Imię i nazwisko                                                     Miejscowość, dn. …………..
Adres

Wójt Gminy (Burmistrz)……...
Pan/Pani ………………………

 

Wniosek o udostępnienie informacji publicznej

    Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198) zwracam się z prośbą o udostępnienie informacji w następującym zakresie:

(tu podajemy o jakie informacje nam chodzi)


    Ponadto, na podstawie art. 6 ust. 1 pkt. 4 lit. a) ustawy o dostępie do informacji publicznej proszę o przekazanie kopii następujących dokumentów urzędowych:

(w tym miejscu wymieniamy o jakie dokumenty nam chodzi)

    Nadmienię, że zgodnie z art. 15 ww. ustawy zobowiązuję się pokryć ewentualne koszty sporządzenia powyższych kopii.
    Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych zgodnie z ustawą z dnia 29.08.1997 r. o ochronie danych osobowych.

Z poważaniem

                                                                    Podpis

4. Każdy ma prawo składać petycje, wnioski i skargi w interesie publicznym, własnym lub innej osoby za jego zgodą do organów władzy publicznej … (art. 63 konstytucji).

    Sprawy te zostały uregulowane przez ustawodawcę w dziale VII Kodeksu postępowania administracyjnego, a ty poznasz je czytając następną część niniejszego poradnika.